Zolder viert Sint-Hubertus op 8 november

In het gemeentehuis is deze voormiddag de Sint-Hubertusviering van 8 november voorgesteld. Het wordt een nog uitvoeriger programma dan vorig jaar. De aanzet tot de viering werd gegeven met de symbolische overhandiging van de Sint-Hubertussleutel door plaatsvervangend burgemeester Isabelle Thielemans aan baron Claude de Villenfagne de Vogelsanck. De viering zelf wordt een volksfeest met wandeling, processie, eucharistie, dierenzegening, tentoonstelling en boerenmarkt.

Hubertus was een edelman en hartstochtelijke jager. Zijn hele jonge leven stond in het teken van jacht en wereldse genoegens. Volgens de legende trok hij op Goede Vrijdag, tegen alle christelijke regels in, op jacht. Maar toen hij een groot hert wilde schieten, verscheen een stralend kruis tussen de geweien van het dier. Een stem riep Hubertus zijn leven te beteren en hulp te zoeken bij de bisschop in Maastricht. Dat was het signaal om zich te bekeren en later werd hij zelfs bisschop van Luik. Volgens de legende ontving Hubertus op miraculeuze wijze, een stola op de vooravond van zijn bisschopswijding. Die werd door engelen gebracht. Ook kreeg hij op die wijze van Sint-Petrus, een sleutel als teken van zijn macht. Die sleutel werd in de loop der tijden verbonden met het ijzeren voorwerp dat bij het ritueel van Sint-Hubertus werd gebruikt. Het ging in werkelijkheid om een brandijzer met ovale lip en het werd in de volksmond Sint-Hubertussleutel genoemd, onder meer om zieke dieren te genezen. De sleutel werd door de monniken van de abdij van Andange het latere Sint-Hubert, aan verschillende parochies verstrekt. De sleutel was gewijd en had volgens de traditie de stola van de heilige aangeraakt. De parochie van Sint-Hubertus Zolder had ook zo een sleutel. Die werd gebruikt om dieren te brandmerken.  In de kerk van Zolder wordt nog altijd een Sint-Hubertussleutel bewaard, één van de weinige exemplaren in Vlaanderen. 

Vogelsanck

Het verhaal van Sint-Hubertus te Zolder is een oud verhaal dat zijn oorsprong vindt in de 12de eeuw.  Zolder was toen voor de graven van Loon het belangrijkste dorp van de heerlijkheid Vogelsanck. Zij hadden er een versterkte kasteelhoeve waar ze verbleven om te rusten en te jagen in het uitgestrekte bosrijke gebied van de heerlijkheid. De eerste kapel op kasteel Vogelsanck werd gebouwd rond 1440 door Hendrik van Bastenaken, toen heer op Vogelsanck.  Het eerste altaar ter ere van Sint-Hubertus is waarschijnlijk ook uit die tijd. Willem Beckers, - Wilhelmus Pistoris - witheer van Averbode was pastoor in Zolder van 1474 tot 1511.  Volgens zijn geschriften waren er drie beneficiën in de kerk van Zolder (het altaar van de Heilige Maria, de Heilige Catharina en de Heilige Barbara) en in de kapel van het kasteel Vogelsanck waren er rond 1476 twee stichtingen voor het altaar toegewijd aan de Heilige Hubertus.

Broederschap

In 1790 gaf Paus Pius VI de toelating voor het oprichten van de broederschap van de Heilige Hubertus. Aan dit broederschap was ook een noveen verbonden. Bedevaarders moesten negen dagen bidden tot de H. Hubertus in de kerk van Zolder.  Op 5 november 1790 werd begonnen met de inschrijvingen in de ledenregister van de broederschap, met als eerste lid pastoor Eustachius Mommeyer.

Het eerste jaar werden 143 leden ingeschreven. Vanaf toen kwamen van 3 tot 11 november bedevaarders van heinde en ver om de Heilige Hubertus te aanbidden en genezing te vinden.  In  1790 werd ook een altaar voor de Heilige Hubertus in de zijbeuk van de kerk van Zolder opgericht. Tijdens de bedevaarten stond Henri Lemmens, in de volksmond “Rikske van mikske”, elke dag met zijn paard en kar buiten aan de kerk en verkocht broodjes en snoepgoed. Bedevaarders en dorpelingen lieten brood wijden in de kerk, dat als bescherming moest dienen voor mens en dier. Maar het was ook een volksfeest, nadien trokken bedevaarders naar de herbergen om te eten en te drinken, anderen gingen op familiebezoek. Er was ook een processie en een markt. 

Sint-Hubertus aanwezig in Zolder

Naast de Sint-Hubertussleutel zijn er nog heel wat voorwerpen in de parochiekerk van Zolder die met de heilige te maken hebben. Een zilveren reliekschrijn op houten kern – gekocht in 1791 – om als relikwie een klein stukje draad van de stola van Sint-Hubertus te bewaren. Daarnaast heeft Zolder een Sint-Hubertuskapel in de kerk, een altaar, de parochienaam,  de broederschap, enz. Samen met de namen in het oude registeren, illustreert het allemaal het belang van Zolder als bedevaartoord. 

Ondanks de evolutie van het geloof en de wetenschappelijke inzichten blijft de Sint-Hubertussleutel een bijzonder stukje erfgoed, die legende, geloof, volksgeneeskunde en lokale geschiedenis met elkaar verbindt. En dat is waardevol, zeker in deze tijd. Daarom zijn ze in Zolder vorig jaar opnieuw gestart met een jaarlijkse Sint-Hubertusviering.

Processie en markt

Op 8 november wordt de Sint-Hubertusviering opnieuw gehouden met de broederschap van Sint-Hubertus Zolder met beschermheren bisschop Patrick Hoogmartens van Hasselt, abt Marc Fierens van de abdij van Averbode en baron Claude de Villenfagne de Vogelsanck. Om 8u30 vertrekt de wandeling (kan met hond) van t Bergske, Inakker in Zolder naar kasteel Vogelsanck. Om 9u45 start aan kasteel Vogelsanck de processie naar de Sint-Vincentiuskerk in Zolder. Daar wordt om 11 uur de mis opgedragen met broodwijding gevolgd door een dierenzegening. Van 11 tot 16 uur kun je in de tentoonstellingskelder van de kerk de expo bezoeken rond Sint-Hubertus en de jacht. Nog van 11 tot 16 uur loopt op het Heldenplein de streekproductenmarkt of boerenmarkt met bio-, streek-, jacht- en natuurproducten. Voor de Sint-Hubertusviering slaan verschillende lokale verenigingen de handen in elkaar, samen met de broederschap. (foto’s David Amgad)89812